असार १० गते बुर्तिबाङ
बागलुङको निसीखोला गाउँपालिकाको १२ औँ गाउँसभा आइतबार सम्पन्न भएको छ । गाउँसभाबाट ४६ करोड, ४६ लाख ८० हजार रुपैयाँ बजेट सहित निती तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गरिएको हो ।

गण्डकी प्रदेश सांसद दोर्ण कुमार कुवंरको प्रमुख आतिथ्यतामा आयोजित कार्यक्रमका अवसरमा वन, जलास्रोत संस्कृति, प्रर्यटन र कृषि सभ्य , समुन्नत सुखि र समृद्धि निसी भन्ने नाराका साथ कृर्षि प्रर्यटन, रोजागरी र पूर्वाधार विकासलाई गाउँपालिकाले यस आर्थिक बर्षको निती कार्यक्रममा प्राथमिकता दिएको हो । गाउँपालिका अध्यक्ष सुर्य बहादुर घर्तिद्धारा प्रस्तुत निती कार्यक्रममा कृषि क्षेत्रको सम्भवना र अवसरको खोजी गर्ने, रैथाने बाली सम्रक्षण गर्दे प्रर्वधन गर्ने, कृर्षि सुचना, कृषि अनुदान, कृषक सम्मान देखि बजारीकरणको व्यवस्थापनमा सहयोग गर्ने निती कार्यक्रममा प्रस्तुत गरिएको हो । त्यस्तै भाँगो खेतिलाई व्यवस्थि तगर्न पहल गर्ने, मासुमा आत्म निर्भर बनाउने, सबै विद्यायमा मातृभाषाको पठन पाठनलाई समेत जोड दिने, विद्यार्थीलाई सिक्दै कमाउँदै कार्यक्रममा समावेश गराउन प्रदेश र संघ सरकार समक्ष पहल गर्ने, लैँगिक समानतामा ध्यान दिने लगाएतका कार्यक्रम संगै युवा रोजगार खेलकुद, प्रर्यटन प्रर्वधन, पूर्वाधार विकास, खानेपानीको व्यवस्थापन, उद्यम विकास उत्पादनमा प्राथमिकता लगाएतका विषयलाई गाउँपालिकाले प्राथमिकता दिँदै निती कार्यक्रम प्रस्ततु गरेको हो .

त्यस्तै विनीयोजन ऐन २०८०, आर्थिक ऐन २०८० लाई पारित गर्दे गाउँपालिका उपाध्यक्ष प्रेम बहादुर घर्तिमगरद्धारा प्रस्तुत गर्नुभएको बार्षिक बजेट तथा कार्यक्रम पारित भएको हो । पालिकाको संघीय सशर्त अनुदान २१ करोड ५५ लाख, नेपाल सरकारबाट प्राप्त वित्तिय समानिकरण ९ करोड १२ लाख, नेपाल सरकार राजश्व बाँडफाँड १० करोड ६ लाख ६७ हजार, गण्डकी प्रदेश सरकारबाट वित्तिय समानिकरण अनुदान १ करोड १५ लाख ९ हजार, प्रदेश सरकार राजश्व बाँडफाँड ६४ लाख ४ हजार, प्रदेश समपुरक अनुदान ५० लाख विशेष अनुदान ५० लाख, संचित कोषबाट अल्या २ करोड ५० लाख, गाउँपालिकाको आन्तरिक राजश्व बाँडफाँड ४४ लाख आम्दानी अनुमान बजेट प्रस्तुत गरिएको हो ।
ऋायोजित कार्यक्रमका प्रमुख अतिथी दोर्ण कुमार कुवंरले बोल्दै जनताको आवस्यकता र समस्या अनुसार बजेट तथा निती कार्यक्रम अगाडी बढाउन सुझाव दिँदै गण्डकी प्रदेश सरकारको तर्फदेखि यस आर्थिक बर्षमा जनताको आवस्यकता र मागका आधारमा आफुहरुले बजेट माग गरिएको बताउँदै विकास र समृद्धिमा स्थानीय सरकार, प्रदेश सरकार र संघ सरकार विच सम्मोन्य गरेर अगाडी बढ्डा विकास निर्माण र समृद्धिले थप गति लिने बताउनु भयो । कार्यक्रम गाउँपालिका अध्यक्ष सुर्य बहादुर घर्तिको अध्यक्षता, गण्डकी प्रदेश सभा सदस्य दोर्ण कुमार कुवंरको प्रमुख आतिथ्यता, गाउँपालिका उपाध्यक्ष प्रेम बहादुर घर्ति, निमित्त प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत दिलिप चन्द, वडा अध्यक्ष, कार्यपालिका सदस्य, वडा सदस्य लगाएतको उपश्थिती रहेको थियो ।

असार १०
ढोरपाटन नगरापालिकाको १३ औँ नगरसभाबाट आर्थिक बर्ष २०८०÷०८१ को निती तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गरिएको छ । कार्यवाहक नगर प्रमुख धन बहादुर कायतको अध्यक्षतामा आयोजित सभामा बार्षिक निती कार्यक्रम, अर्थ सम्वन्धी प्रस्तावलाई कार्यान्यन गर्न बनेको विधेयक तथा बजेट वक्तव्य प्रस्तुत गरिएको हो ।
निती कार्यक्रम पारित गरिएको र संसोधन गर्ने विषयलाई थप छलफल गर्ने र वडा स्तरका योजनाको बजेट सिलिङ बनाएर आगामी १५ दिन भित्र बजेट प्रस्तुत गर्ने गरि नगर सभा सम्पन्न भएको नगरपालिका प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत विष्णु प्रसाद ज्ञवालीले बताउनु भयो । पालिकाले यस आर्थिक बर्षमा कृर्षि उत्पादन, बजारीकरण, प्रर्यटन प्रर्वधन र उद्यमलाई मुख्य प्राथमिकता दिएको हो । कृर्षि क्षेत्रको विस्तार, आधुनिक कृर्षि प्रणालीको बृद्धि, उत्पादनका आधारमा अनुदानमा जोड, बुर्तिबाङमा हाटबजार सञ्चालन, उत्पाददित बस्तुको बजार सुनिश्चतता, कृषि संकलन केन्द्र स्थापना, चिस्यान केन्द्रको व्यवस्थापनमा पहल लगाएत कृषिबाटै रोजगारी र आत्मनिर्भर बनाउने निती कार्यक्रम नगरपालिकाले लिएको हो ।

जाउँ है घुम्न ढोरपाटन भन्ने नारा सहित ढोरपाटन क्षेत्रको प्रर्यटन प्रर्वधनमा टेवा पुग्ने गरि प्रर्यटक आकर्षण गर्ने कार्यक्रम गर्ने, प्रचार प्रसार गर्ने, ढोरापाटन उपत्यकामा सिकार आरक्ष संग सम्मोन्य गर्दे त्यहाँ पाईने वन्य जन्तुलाई सुरक्षित गर्न चिडिया खाना निर्माण गरि प्रर्यटन प्रर्वधन गर्ने, रोजगारीको सृजना, शिक्षा, स्वास्थ्य, खेलकुद, स्वास्थ्य, खानेपानी, लगाएतका पुर्वाधार विकास र नागरिक सचेतना कार्यक्रम लगाएतका विषयलाई निती कार्यक्रममा प्राथमिता दिइएको हो ।
त्यस्तै पालिकाले यस आर्थिक बर्षमा ५५ करोड २४ लाख ४३ हजार रुपैयाँको बजेट समेत प्रस्तुत गरेको छ । यस आर्थिक बर्ष दुई करोड ५० लाख राजश्व संकलन गर्ने उदेश्य सहित कार्यक्रम अगाडी बढाउने लक्ष्य लिएको पालिकाले करको दायरालाई समेत तदारुकताका साथ अगाडी बढाउने लक्ष्य लिएको हो ।

कार्यवाहक नगर प्रमुख धन बहादुर कायतको अध्यक्षता, प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत विष्णु प्रसाद ज्ञवाली, वडा अध्यक्ष, कार्यपालिका सदस्य, वडा सदस्य, कर्मचारी लगाएतको उपश्थिती रहेको कार्यक्रममा निती कार्यक्रम प्रस्तुत गरिएपनी थप छलफल हुनुपर्ने विषयमा वडा नंं ४ का अध्यक्ष तिकल पुन र वडा नं. ९ का अध्यक्ष खीम बहादुर घर्तिले समय माग गर्नुभएको थियो । त्यस्तै कार्यवाहक नगर प्रमुख कायतले बोल्दै पटक पटक कार्यपालिका बैठकबाट पारित भएर आएको निती कार्यक्रम ल्याईएको भएपनी कार्यपालिका बैठकमा संसोधन गर्नुपर्ने विषयलाई संसोधन गरेर अगाडी बढ्न सकिने बताउँदै १५ दिनभित्र वडा स्तरको योजनाको छनौट तथा निती कार्यक्रम संसोधन गर्ने गरि निती कार्यक्रम पारित भएको बताउनु भयो । कार्यक्रम कर्मचारी हिरालाल खनालले सञ्चालन गर्नुभएको थियो ।

असार १० छविलाल पाण्डे
तमानखोला गाउँपालिकाको बजेट ३० करोड, ३८ लाख ४९ हजार ६ सय रुपैयाँ आम्दानी खर्च सहितको बजेट प्रस्ततु गरेको छ ।
आर्थिक बर्ष २०८०÷०८१ को निती कार्यक्रम तथा बजेट प्रस्तुत गर्दे पालिकाको दोश्रो गाउँसभा तथा तेश्रो अधिवेशन सम्पन्न भएको हो । गाउँपालिका उपाध्यक्ष हिराकुमारी छन्त्यालद्धारा प्रस्तुत बजेट वक्तव्यमा नेपाल सरकारबाट खर्च व्यहोर्ने स्रोतमध्ये वित्तिय समानिकरण अनुदान ७ करोड २ लाख, राजश्व वाँडफाँडबाट प्राप्त हुने रु ६ करोड ७० लाख ७२ हजार ४ सय , रोयल्टी ५५ हजार, संघीय सशर्त अनुदान ११ करोड ७५ लाख, समपुरक अनुदान ७० लाख, विशेष अनुदान ९० लाख, प्रदेश सरकारबाट प्राप्त हुने वित्तिय समानिकरण अनुदान ७२ लाख ४९ हजार, राजश्व बाँडफाँडबाट प्राप्त हुने २८ लाख ५६ हजार, समपुरक अनुदान ६० लाख, बिशेष अनुदान ४० लाख, पालिकाको आन्तरिक राजश्व ३३ लाख सँकलन गर्ने लक्ष्य सहित पालिकाको चालु आर्थिक बर्षको असार मशान्तसम्म खर्च भई बाँकी रहने अनुमानित नगद मौज्दात ९६ लाख १७ हजार दुई सय अनुमान गरिएको हो ।

पालिकाले स्वास्थ्य तर्फ १ करोड २७ लाख ३२ हजार १०० रुपैयाँ शिक्षातर्फ २ करोड २४ लाख, १७ हजार ५ सय रुपैयाँ विनीयोजन भएको छ । शिक्षा युवा तथा खेलकुद, खानेपानी तथा सरसफाई, समावेशीकरण गरिबी निवारण तथा कला संस्कृति, कुषि, पशुपालन, सहकारी, घरेलु तथा लघु उद्यम, सडक, पुल तथा पूर्वाधार निर्माण, भवन तथा वस्ति विकास, उर्जा, प्रर्यटन, वन वातावरण र विपद् व्यवस्थापन, संस्थागत सेवा प्रवाह र सुशासन जस्ता क्षेत्रमा नागरिकको आवस्यकता, माग र पालिकाको विकास र समृद्धिलाई जोड्ने गरि बजेट विनीयोजन गरिएको हो ।
पालिकाको आन्तरिक राजश्व ३३ लाख सँकलन गर्ने लक्ष्य सहित पालिकाको चालु आर्थिक बर्षको असार मशान्तसम्म खर्च भई बाँकी रहने अनुमानित नगद मौज्दात ९६ लाख १७ हजार दुई सय अनुमान गरिएको हो । पालिकाले स्वास्थ्य तर्फ १ करोड २७ लाख ३२ हजार १०० रुपैयाँ शिक्षातर्फ २ करोड २४ लाख, १७ हजार ५ सय रुपैयाँ विनीयोजन भएको छ । शिक्षा युवा तथा खेलकुद, खानेपानी तथा सरसफाई, समावेशीकरण गरिबी निवारण तथा कला संस्कृति, कुषि, पशुपालन, सहकारी, घरेलु तथा लघु उद्यम, सडक, पुल तथा पूर्वाधार निर्माण, भवन तथा वस्ति विकास, उर्जा, प्रर्यटन, वन वातावरण र विपद् व्यवस्थापन, संस्थागत सेवा प्रवाह र सुशासन जस्ता क्षेत्रमा नागरिकको आवस्यकता, माग र पालिकाको विकास र समृद्धिलाई जोड्ने गरि बजेट विनीयोजन गरिएको हो ।

असार १० छविलाल पाण्डे
तमानखोला गाउँपालिकाको आर्थिक बर्ष २०८०÷०८१ को बार्षिक निती कार्यक्रम तथा बजेट आइतबार प्रस्तुत गरिएको छ । गाउँपालिका अध्यक्ष जोकलाल बुढा द्धारा प्रस्तुत निती कार्यक्रममा १३५ बुँदाको निती कार्यक्रम प्रस्ततु गरिएको हो । “सुखी र समान, समुन्नत तमान ” भन्ने नारा सहित गाउँपालिकाले यस बर्ष कृर्षि उत्पादन बजारीकरण र अनुदान सहित “कृषकको उत्पादन साथमा ः तमानखोलाको अनुदान हातमा” भन्ने नारा सहित यस देखि आर्थिक बर्षदेखि कृषकलाई उत्पादनमा आधारित अनुदान कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने कार्यक्रममा समेटिएको छ ।
कृषिको उत्पादन , व्यवस्थापन एवं बजारीकण गर्ने, प्रत्यक वडामा कृषि संकलन विस्तार, उत्पादकत्व बृद्धिमा जोड, कृषकलाई तालिमको व्यवस्था गर्ने कार्यक्रममा उल्लेखि गरिएको छ ।

त्यस्तै पालिका भित्रका सरकारी निजी वा बाँझो गज्जालाई अनिवार्य उपयोग गर्न चक्लाबन्दी वा सामुहिक खेती प्रणाली अपनाईने र जग्गा बाँझो वा खाली राख्नेलाई डण्डीत गर्ने कार्यक्रममा उल्लेख गरिएको हो । गाउँपालिकाले दक्ष जनशक्ति उत्पादन गरि पालिकामा नै सेवा गराउने उदेश्यका साथ पालिका भित्र १ जना विद्यार्थीलाई एम.बि.बि. एस. अध्ययनका लागि पूर्ण छात्रबृर्तिको व्यवस्था गरिने, १ जना सिभिल इन्जिनियर पढ्ने विद्यार्थीको लागि १ लाख छात्रबृति प्रदान गर्ने निती कार्यक्रममा समावेश गरिएको हो ।
जेष्ठ नागरिकलाई निःशुल्क स्वास्थ्य परिक्षण, सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर बृद्धि, कक्षा ६ देखि १२ सम्मका छात्रा विद्यार्थीलाई निशुल्क स्यानीटरी प्याडको व्यवस्था गर्ने, विद्यालयमा जंकफुटड निधेधित गर्ने, बेरोजगार युवालाई मागमा आधारित सीपमुलक तालिम व्यवस्था गर्ने, कम्तिमा १०० दिन रोजागर उपलब्ध गराउने गरी ८५ जनालाई रोजगारी सुनिश्चित गर्ने निती कार्यक्रममा उल्लेख गरिएको छ । त्यस्तै स्वास्थ, शिक्षा, खेलकुद, प्रर्यटन, उद्यम, लक्षित वर्गका कार्यक्रमलाई अगाडी बढाउने उल्लेख गरिएको हो । निती कार्यक्रममा परिमार्जन गनुपर्ने विषयलाई परिमार्जन गरेर अगाडी बढाउने सर्व सहमती स्वरुप निती कार्यक्रम पारित भएको हो ।
गाउँपालिका अध्यक्ष जोकलाल बुढाको अध्यक्षता, उपाध्यक्ष हिरा कुमारी छन्त्याल, वडा अध्यक्ष, जिल्ला समोन्य समिती सदस्य, कार्यपालिका सदस्य वडा सदस्य कर्मचारी पत्रकार, प्रहरी लगाएतको उपश्थिती रहेको कार्यक्रम प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत इश्वरलाल शाक्यले सञ्चालन गर्नुभएको थियो ।

ऋसार ६ गते
ढोरपाटन बाढि पिडितको लागी आएको राहातका सन्दर्भमा परेको उजुरी उपर ढोरपाटन नगरपालिकाको न्यायिक समितीको आयोजनामा यहाँस्थित राजनैतिक दल, राहात वितरक तथा खाता सञ्चालक पुर्व उपमेयर कर्मती पुन , कर्मचारी लगाएतको विचमा छलफल सम्पन्न भएका छ ।
२०७७ सालमा भुजिखोलामा आएको बाढिका कारण ढोरपाटन नगरपालिका ७,८ र ९ नम्वर वडाका धेरै नागरिकले ज्यान गुमाएका तथा घरबास विहिन बनेका परिवारलाई उपलब्ध गराउने गरि एकद्धार प्रणाली मार्फत स्वदेश तथा विदेशबाट ढोरपाटन नगरपालिकामा विभिन्न निकायबाट आएको राहातको विभिन्न व्याक्ति तथा निकायबाट आय –व्याय सार्वजनिक गरिनुपर्ने भन्दै नगरपालिकाको न्यायिक समितीमा उजुरी परेको थियो ।
२०८० बैसाख महिनामा आएको उजुरी उपर हालसम्म पनी ठोस निस्कर्ष निकाल्न नसक्दा विभिन्न संका उपसंका भएको भन्दै न्यायिक समितीले बुधबार थप छलफलका लागी बैठक आब्ह्वान गर्दे राजनैतिक दलबाट राय संकलन गर्नुका साथै अझैपनी एकद्धार प्रणालीमा आएको राहात रकम हस्तान्त्रणको विल भरपाई उपलब्ध गराउन पुर्व उपमेयर कर्मती पुन र कर्मचारी चण्डी प्रसाद पौडेललाई आग्रह सहित सुझाव दिइएको हो ।
एकद्धार प्रणालीमा आएको राहातको तत्तकाल आय व्याय सार्वजनिक गर्ने भनिएपनी मेयर देव कुमार नेपालीको दवाबका कारण रोकिएको बताउँदै हाल यस्तो अवस्था सृजना भएको भन्दै आफुले राखेका काजगात , विल भरपाई तत्काल नगरपालिकामा उपलब्ध गराउने र बाढि पिडित संग पुगेर आम्दानी खर्च आफुले प्रस्तुत गर्ने पुर्व उपमेयर कर्मती पुनको भनाई छ । उहाँले थप वोल्दै विभिन्न दाताहरुबाट आएको रकम आफुले स्पष्ट रुपमा पिडितको माझमा आर्थिक संगै भौतिक सामाग्रि खरिद गरेर उपलब्ध गराएको बताउँदै खाता सञ्चालन गरेकै आधारमा आफुलाई आर्थिक हिनाविनामा संका नगर्न आग्रह समेत गर्नुभयो ।
दलका प्रतिनिधीले समेत एकद्धारा प्रणालीको खाता सञ्चालक पुर्व उपमेयर र कर्मचारीको आर्थिक अनियमिततामा कमजोरी नभएको भएपनी दुई बर्षसम्म पनी आयव्याय सार्वजनिक गर्न नसक्नु र हालसम्म विल भरपाई पालिकामा नहुनु कमजोरी देखिएको बताउँदै विधि र पद्धती अनुसार नगरपालिकामा विल भरपाई उपलब्ध गराएर मार्ग प्रसस्त गर्न आग्रह गर्दे विल भरपाई उपलब्ध भएपछि न्यायिक समितीले थप प्रकृया अगाडी बढाउँदा उचित हुने राय सुझाब व्यक्त गरेका छन ।
न्यायिक समितीका सम्योजक तथा कार्यवाहक मेयर धन बहादुर कायतले बोल्दै नागरिक तथा विभिन्न निकायबाट आएको गुनासो र पत्रका आधारमा न्यायिक समितिले आफनो जिम्मेवारी सहित आम्दानी खर्च सहितको विल भरपाई माग गरिएको तर ढिलाई भइरहेका कारण राजनैतिक दलसंग सुझाव माग गरेर अगाडी बढ्ने उदेश्य स्वरुप बैठक आब्ह्वान गरिएको बताउँदै पुर्व उपमेयरबाट विल भरपाई उपलब्ध भएमा मात्र न्यायिक समितीले थप प्रकृया अगाडी बढाउने बताउनु भयो ।
आयोजित कार्यक्रममा न्याियक समिती सम्योजक धन बहादुर कायत, सदस्य गोपाल महत, प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत विष्णु प्रसाद ज्ञवाली, राजनैतिक दलको तर्फदेखि नेपाली कांग्रेसका दिपेन्द्र श्रेष्ठ, नेकपा एमालेबाट टंक प्रसाद पौडेल, नेकपा माओबादी केन्द्रबाट भिम बहादुर गौतम, राजमो बाट दिपक थापा, नेकपाबाट हरि बहादुर कुवंर, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट अमर लोप्चन, एकद्धार प्रणालीमा खाता सञ्चालक पुर्व उपमेयर कर्मती पुन, कर्मचारी चण्डी प्रसाद पौडेल कर्मचारी, जनप्रतिनिधी लगाएतको उपश्थिती एवं मन्तव्य रहेको थियो ।