छविलाल पाण्डे बैशाख २७ गते ढोरपाटन 

उमेरले ७४ वर्ष पार गरिसक्दा समेत पुर्खौली पेशा अँगालेका वीर बहादुर विकले अझैपनि घरखर्च आफूले सञ्चालन गर्दे आएको आरन व्यवसायबाट चलाउँदै आउनु भएको छ ।

बाबु बाजेले गर्दे आएको आरन व्यवसाय आफूले थाहा पाउँदा देखि गर्दे आउनुभएका उहाँलाई आरनमा नबस्दा सम्म मनले मान्दैन ।

बागलुङको ढोरपाटन नगरपालिका २ सलाम कोटका वीर बहादुर बिक. २००८ सालमा जन्मनु भयो । जन्मिएर आफूले जान्ने हुँदै गर्दा बाउ बाजेले आरन व्यवसाय गरिरहेको देख्नुभयो  घरायसी भाँडाकुँडा हँसिया, कुटो, कोदालो, चुलेसी, बन्चरो, खुकुरी लगायत हतियार बनाउँदै आएका विर बहादुर का बाउ बाजेले गाउँका मानिसहरूले आडर गरेबमोजिम फलामबाट निर्मित भाँडा तयार गरिदिने र आफूले गरेको श्रम अनुसार गाउँबाट अन्न लिएर जीवीका चलाउँदै आउनु हुन्थ्यो । 

बाउ बाजेले गरेको व्यवसायबाट सन्तुष्ट हुँदै आफूले समेत सोही पेशा अँगाल्दै आउनु भएका उहाँ अहिलेपनि उहीँ आरन व्यवसायमै व्यस्त देखिनुहुन्छ । बैँस उमेरमा केही वर्ष भारत रोजगारीको निम्ती पुगेपनि उहाँलाई आफ्नो पुर्खौली पेशा छोड्न भने मनले मानेन  भारतबाट फर्किएपछि पुनः आरन व्यवसायमा लाग्नुभएका उहाँले आफ्नो व्यवसायबाट ३ छोरा र ४ छोरीलाई हुर्काई बढाई राम्रो शिक्षा समेत दिनुभयो । अहिले छोराहरूले यो पेशालाई रोजेपनि आफूले भने छोड्न नसकिएको उहाँको भनाई छ । 

पहिले र अहिले आरन व्यवसायको अवस्था

पहिले केहि बर्ष अगाडि सम्म गाउँका नागरिकको वर्षभरी हतियार  निर्माण गरि वार्षिक रुपमा ज्यालाको रुपमा कोदो , मकै, धान लगायतका अन्न लिने चलन थियो ।

पछिल्लो समय गाउँका मानिसहरूले समेत प्रसस्त मात्रामा खेतीबाली लगाउन छोडेपछि नगदमा कारोबार हुन थालेको उहाँ बताउनु हुन्छ ।गाउँका नागरिकले खरिद गर्ने  सँगै नजिकैको बुर्तिबाङ बजारमा समेत उहाँले उत्पादन गरेका सामान बिक्री हुने गर्दछन् ।

विर बहादुर भन्नुहुन्छ “छोराहरूलाई कोहीलाई सरकारी जागिरे बनाइयो, कोही विदेश छन । छोरीहरूको घरजम भयो उमेरले विश्राम गर्ने समय भएपनि आफूलाई आफूले गरिरहेको काम नगर्दा सम्म मनले मान्दैन त्यसैले अझैपनि काम गर्दे आएको छु । ”पछिल्लो समय आरन व्यवसाय गर्नेको सँख्या घट्दो क्रममा छ ।

आधुनिक प्रकारका हतियार बजारमा पाइनु यूवाले यस पेशामा चासो नदिनु र आरनका निम्ती आवस्यक गोल बनाउन वन क्षेत्रमा बन्देज गरीएका कारण पनी यो पेशा संकटमा पर्न थालेको वीर बहादुर बताउनु हुन्छ । 

 बैशाख २७ बुर्तिबाङ

बागलुङको ढोरपाटन नगरपालिका १ बुर्तिबाङ बजारमा बस्ने करिब दश हजार नागरिकलाई शुद्ध खानेपानी उपलब्ध गराउने उद्देश्य सहित खानेपानी शुद्धिकरण विधि अपनाइएको छ ।

ढोरपाटन नगरपालिकाको पोषण मैत्री पालिका अन्र्तगत बढि बस्ती भएका स्थानमा खानेपानी शुद्धिकरण प्रविधि जडान गर्ने उद्देश्य अनुरूप बजारमा आउने खानेपानी ट्याङ्कीमा पानी शुद्धिकरण प्रविधि जडान गरिएको ढोरपाटन नगरपालिका जनस्वास्थ्य निरीक्षक केशव थापाले बताउनु भयो ।

यो प्रविधिबाट पानी शुद्धिकरण हुने र दुषित पानीबाट हुनसक्ने रोगहरूबाट बच्न सकिने बताउनु भयो । बुर्तिबाङ खानेपानी आयोजनाका अध्यक्ष दिपेन्द्र श्रेष्ठका अनुसार बजारमा आउने खानेपानीको मुहानमा दुषित पानी समेत मिसिन सक्ने र दुषित पानीले नागरिकलाई प्रत्यक्ष असर गर्न सक्ने भएका कारण आफूहरूले नगरपालिकामा पानी शुद्धिकरण प्रणाली जडानका निम्ती माग गरिएको बताउनु भयो ।

नगरपालिकाले पोषण मैत्री पालिका अन्र्तगत ९ वटै वडाका विभिन्न स्थानमा उक्त प्रविधि जडान गर्ने लक्ष्य लिइएको जनस्वास्थ्य निरीक्षक केशव थापाले बताउनु भयो । प्राविधिक र पानी शुद्धिकरण गर्ने मेसिन मगाएर बुर्तिबाङ बजारमा आउने छरछरेमा रहेको ट्याङ्कीमा जडान गरिएको हो । करिब तिन लाख पर्ने उक्त क्लोरिनेसन पानी कीटाणुनाशक प्रविधि जडान गरिएको हो । 

सरकार-शिक्षक सहमति : असार १५ गतेभित्र विद्यालय शिक्षा विधेयक पारित गर्ने प्रतिवद्धता

काठमाडौं : आन्दोलन शिक्षकले काठमाडौं केन्द्रित आन्दोलन फिर्ता लिएका छन्। विद्यालय शिक्षा विधेयक असार १५ गतेभित्र जारी गर्ने प्रतिवद्धतासहित शिक्षकहरूले आन्दोलन स्थगित गरेका हुन्।

यससँगै ठप्प रहेको स्कुल भोलिदेखि खुल्ने भएका छन्। ‘नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषदबाट निर्णय गरी सम्बोधन हुने केही मागहरुसमेत निर्णय भई आएकाले आजकै मितिबाट लागू हुने गरी आम शैक्षिक हड्ताल तथा सडक प्रदर्शनका सबै कार्यक्रम स्थगित गरेका छौं। आजकै मितिबाट विद्यालय भर्ना, नियमित कक्षा सञ्चालन, परीक्षा सम्बन्धी सबै काम गर्न गराउनु हुन सबैमा अनुरोध छ,’ विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

तोकिएको समयमा ऐन जारी नभएमा नेपाल शिक्षक महासंघ फेरि अहिले भन्दा कडा सडक आन्दोलनमा जान बध्य हुने सहमति पत्रमा उल्लेख छ।

सरकार र आन्दोलनरत शिक्षकबीच असार १५ गतेभित्र विद्यालय शिक्षा विधेयक पारित गर्ने सहमति भएको छ। सिंहदरवारमा भएको छलफलमा सरकार र शिक्षकबीच उक्त सहमति भएको छ। संसदीय उपसमितिले विधेयक उपर दफाबार छलफल गरी निरन्तर काम गरिरहेको अवस्था छ। यसै सन्दर्भमा नेपाल शिक्षक महासंघसँग भएका सहमति/समझदारीलाई ध्यानमा राख्दै यो विधेयकलाई चालू अधिवेशनको असार १५ गतेभित्र प्रतिनिधिसभाबाट पारित गराउन आ-आफ्नो तहबाट सम्पूर्ण प्रयास गर्न हामी प्रतिवद्ध रहेका छौं,’ सहमति पत्रमा भनिएको छ।