२०८२ कार्तिक २२ बुर्तिबाङ,

ट्राफिक प्रहरीले काठमाण्डौ उपत्यकाका विभिन्न ठाउँमा लागुपदार्थ खाएर सार्वजनिक गाडी चलाउने पाँच चालकलाई पक्राउ गरेको छ ।

उपत्यकाका विभिन्न ठाउँमा सञ्चालन गरेको नियमित जाँचको क्रममा उनीहरुलाई पक्राउ गरेको ट्राफिक प्रहरीले जनाएको छ ।

पक्राउ पर्ने चालकहरूमा मकवानपुरका सोनाम सिंह घिसिङ, काठमाण्डौका सुमन रुपाखेती, रौतहट घर भई बल्खु बस्ने बिकि ठाकुर हजाम, काभ्रे घर भई फर्पिङ बस्ने अनिल मोक्तान र सुनसरी घर भई कीर्तिपुर बस्ने रंजित कुमार कुशुहवा रहेका छन् । उनीहरूलाई थप कारबाहीका लागि सम्बन्धित प्रहरी कार्यालयहरूमा पठाइएको ट्राफिक प्रहरीले जनाएको छ ।

यात्रु बोक्ने संवेदनशील सार्वजनिक गाडीका चालकले नै लागुपदार्थ खाएर गाडी चलाउनुलाई गम्भिर रुपमा लिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

 २०८२ कार्तिक २२ बुर्तिबाङ,

शुक्रबार राति भएको पिकअप जिप दुर्घटनामा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने अन्य चार जना घाइते भएका छन् । 

इलाका प्रहरी कार्यालय बुर्तिबाङका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक तिलक मानन्धरका अनुसार बुर्तिबाङदेखि ढोरपाटन तर्फ जाँदै गरेको ग– ३–च ३८१९ नम्बरको पिकअप जिप शुक्रबार राति करिब १० बजे ढोरपाटन नगरपालिका– ८ र ९ को सिमाना स्थित चाविरमा दुर्घटनाग्रस्त भएको हो । 

दुर्घटनामा ढोरपाटन नगरपालिका– ७ का २३ वर्षीय राजेन्द्र अदैको घटनास्थलमै मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ । त्यसैगरी, ढोरपाटन नगरपालिका– ९ का २७ वर्षीय चालक दिलबहादुर विक र वडा नं ७ का २४ वर्षीय वसन्त अदै घाइते भएका छन् । 

प्रहरी निरीक्षक मानन्धरका अनुसार घाइते चालक विकको बुर्तिबाङ अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ भने वसन्त अदै सामान्य घाइते भएकाले घर फर्किएका छन् ।

२०८२ कार्तिक २१ बुर्तिबाङ ,

धवलागिरि गाउँपालिका–३ दर र वडा नं ४ मुदीमा दुर्लभ पन्छी चिरकालिज भेटिएपछि संरक्षण अभियान थालिएको छ ।

नेपाल पन्छीविद् सङ्घले गरेको अध्ययनका क्रममा मुदी र दरमा चिरकालिजको बासस्थान रहेको भेटिएको हो । अध्ययनमा सहभागी विराट रजकका अनुसार मुदीमा तीन र दरमा सात जोडी चिरकालिज भेटिएका छन् ।

“एक वर्षअघि गरेको अध्ययनका क्रममा दर र मुदीमा चिरकालिज भेटिएपछि संरक्षणका लागि विद्यालय र समुदायस्तरमा चेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरेका छौँ”, उनले भने, “दुर्लभ पन्छी भएकाले चिरकालिजको महत्व जानकारी गराएर सङ्ख्या वृद्धि र संरक्षणको पहल थालिएको हो ।”

मुदीको वुत्तिविकास र मुनाको धवलागिरि माविका विद्यार्थीलाई चिरकालिजका बारेमा अभिमुखीकरणका साथै हाजिरी जवाफ प्रतियोगिता भएको छ । रानीखोला र दरखोला सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहका पदाधीकारी, सदस्य र स्थानीयवासीलाई दरमा संरक्षण शिक्षासम्बन्धी प्रशिक्षण दिइएको छ ।

जैविक विविधता संरक्षण समाजका अध्यक्ष लक्ष्मण पौडेल, पन्छीविद् सङ्घका केशव चोखाल र रजकले चिरकालिजको परिचय, महत्व र संरक्षणको आवश्यकताका विषयमा जानकारी गराएका थिए । “चोरीसिकारी, अनियन्त्रित डढेलो र जलवायु परिर्वतको बढ्दो प्रभाव चिरकालिज संरक्षणको चुनौती हो”, अध्यता चोखालले भने, “चोरीसिकारीका अलावा, गुँडबाट अण्डा टिप्ने, पासो थाप्ने, चल्ला छोपेर घरमा ल्याएर पाल्न खोज्ने, चिरकालिजले अण्डा पार्ने, कोरल्ने र चल्ला निकाल्ने समयमा हुने अनियन्त्रित डढेलोका कारण चिरकालिज लोप हुने अवस्थामा छ ।”

सङ्घले पछिल्लो पाँच वर्षयता दातृ निकाय ‘टुलेडोज’को सहयोगमा धवलागिरि गाउँपालिकाका साथै मुस्ताङको घाँसा क्षेत्रको कालीगण्डकी बेसिनमा चिरकालिजको सङ्ख्या पहिचानका लागि अध्ययन र संरक्षणको कार्यक्रम गर्दै आएको जनाएको छ । कालीगण्डकी बेसिनमा हालै भएको अध्ययनका क्रममा १८ जोडी चिरकालिज भेटिएका थिए ।

दुर्लभ पन्छीको संरक्षण गरेमा जैविक विविधता, पर्यावरणका हिसाबले योगदान पुग्नुका साथै पर्यटक भित्र्याएर आयआर्जन र ग्रामीण अर्थतन्त्र सुधारमा सहयोग पुग्ने जैविक विविधता संरक्षण समाजका अध्यक्ष पौडेलले बताए ।

समुद्री सतहदेखि एक हजार ४०० मिटरदेखि तीन हजार ६०० मिटरसम्मको उचाइमा चिरकालिज पाइने गर्छ । सामान्य कालिजजस्तै यो तल्लो तटीय क्षेत्रमा पाइँदैन । यो चरा झट्ट हेर्दा कालिजको पोथीजस्तै देखिए पनि धेरै भिन्नता हुन्छ । वैशाख, जेठ र असार चिरकालिजले अण्डा पार्ने, कोरल्ने र चल्ला निकाल्ने समय हो ।

चिरकालिजको भालेको पुच्छर लामो, आँखाको रङ पनि रातो हुने, शरीरमा सेतो थोप्लामा कालो बुट्टा हुन्छ भने आकारमा पोथी भालेभन्दा सानो र पुच्छर पनि छोटो हुन्छ । बिहान सूर्योदय हुनुभन्दा अगाडि र साँझमा सूर्यास्त भएपछि दिनको दुईपटक मात्र चिरचिर गरेर कराउने भएकाले यसलाई चिरकालिज भनिएको हो ।

भिरमा नै बासस्थान बनाउने यो पन्छीले एकपटकमा सातदेखि १५ वटासम्म फुल पार्छ । अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र, ढोरपाटन सिकार आरक्ष र रारा राष्ट्रिय निकुञ्जका साथै संरक्षित क्षेत्रभन्दा बाहिर पर्वतसँगै म्याग्दी र बागलुङ तथा कर्णाली तथा सुदूरपश्चिम चिरकालिजको बासस्थान हो ।

नेपाल पन्छीविद् सङ्घले गरेको पछिल्लो अध्ययनअनुसार नेपालमा चिरकालिजको सङ्ख्या एक हजारभन्दा कम रहेको छ । राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण ऐन, २०२९ मै यसलाई लोपोन्मुख पन्छीका रूपमा सूचीकृत गरेको छ । रासस

२०८२ कार्तिक २१ बुर्तिबाङ , 

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष चन्द्र प्रसाद ढकालले वैदिक सनातन धार्मका हिसाबले महत्वपूर्ण रहेको गण्डक क्षेत्रमा धार्मिक गतिविधि बढेको बताउनुभएको छ ।
ढकालले मानव जातीको लागि मानव सेवा आश्रमले सातै प्रदेशमा चलाएको सडक मानव मुक्त अभियानको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गर्दै पवित्र कालीगण्डकी तटमा मानवताको मन्दिर निर्माण थालिएको बताउनुभएको छ । उहाँले धर्मसंग मानवीय भावनालाई जोडेर बागलुङ भूमिलाई थप चिनाउन आवश्यक रहेको बताउनुभएको छ ।

मानव सेवा आश्रम बागलुङको शाखाको भवन निर्माणका लागि आयोजना गरेको श्रीमत भागवत ज्ञान विज्ञान महायज्ञको शुक्रबार उद्घाटनपछि बोल्दै ढकालले मानवीय भावनालाई धर्मसंग जोडेर बागलुङलाई चिनाउन आवश्यक रहेको बताउनुभएको छ । उहाँले महायज्ञमार्फत मानवताको मन्दिर निर्माणका लागि आफूले सक्दो सहयोग गर्ने बताउनुभयो ।

“मानवीय भावनको पुण्य कार्यमा सबैको सहयोग रहन्छ, मेरो जन्मभूमिमा मानवताको मन्दिर बन्न लाएको छ, पवित्र कालीगण्डकी तट जुन मुक्तिनाथ र दामोदरकुण्डको काखमा छ” ढकालले भन्नुभयो “मानवताको मन्दिर निर्माणमा मेरो देखिनेगरी सहयोग रहन्छ, आश्रमको भवन निर्माणमा व्यक्तिगत र संस्थागत रुपमा सहभागी हुन्छु, मानवजातीको उद्दार र सेवाका लागि खट्नुभएको सबैमा धन्यवाद दिन चाहान्छु ।”

कालीगण्डकी नदी किनारमा मानवसेवा आश्रमको भवन सम्पन्नताका लागि आफूले देखिने गरी सहयोग गर्ने अध्यक्ष ढकालले प्रतिबद्धता जनाउनुभएको छ । पवित्र कार्यका लागि सरिक हुन पाउदा आफू खुसी भएको ढकालले बतानुभयो । उहाँले मानव सेवा आश्रममा लाग्नुभएका मानव जिवनका प्रेरणाका स्रोत तथा मानव सेवाका अभियान्तालाई यसैगरी मानवीय भावनामा लाग्ने प्रेरणा जागोस भन्ने चाहेको बताउनुहुन्छ । महायज्ञमार्फत निर्माण गरिने पूर्वाधार पवित्र रहने उहाँको भनाई छ ।

विश्वका हिन्दु धर्मावलम्बीहरुका आस्थाका धरोहर मुक्तिनाथ क्षेत्र दामोदर कुण्डदेखि गलेश्वर हुँदै बागलुङ कालिका, मोदीवेणी धाम, जैमिनी ऋषिले तपस्या गरेको जैमिनीघाट पनि हाम्रा सुप्रसिद्ध तीर्थस्थललाई मानव सेवा आश्रमले जोड्नुपर्ने बताउनुभयो । कालीगण्डकी करिडोर र मध्यपहाडी लोकमार्गले चिरेको बागलुङ धार्मिक पर्यटनको क्षेत्रमा अघि बढेको बताउदै मानवीयताको मन्दिर निर्माणमा सबैले सहयोग गर्न आवश्यक रहेको ढकालको भनाई छ । आश्रमका अभियान्ता रामजी अधिकारी, सुमिरा लामा सहित सबैलाई थव मानवीय क्षेत्रमा काम गर्न ढकालले आग्रह गर्नुभयो ।

“आश्रमले नेपालका धेरै जिल्लामा भवन निर्माण गरी मानव सेवा प्रदान गर्दै आएको कुरा मैले सुन्दै पनि आएको थिए” उहाँले भन्नुभयो “आफ्नो जन्मभूमिमा मानव सेवा आश्रमको भवनलाई सहयोग गर्न पाउनु गौरवको कुरा हो ।” सबैभन्दा ठूलो सेवा भनेको मानव सेवा रहेकोले यस्तो पवित्र कामको अगुवाई गर्दै आएकोमा मानव सेवा आश्रमको समग्र टिमलाई अध्यक्ष ढकालले धन्यवाद दिनुभयो ।

सडकमा अलपत्र परेका, बेसहारा भएका, सहयोगापेक्षी, अभिभावक बिहिन र अलपत्र परेका जस्को कोही छैन त्यस्को मानव सेवा आश्रम छ भन्ने सन्देश नेपाल भर पु¥याउन आवश्यक रहेको उहाँको भनाई छ । २०७२ सालमा बागलुङ शाखाको स्थापना भएको मानवसेवा आश्रम अहिले भाडाको भवनमा ६४ जनालाई आश्रय प्रदान गर्दै आएको छ ।

बागलुङ नगरपालिका–४ निरयघाटमा २०७८ देखि निर्माण थालिएको मानव सेवा आश्रमको भवन निर्माणमा रु.पाँच करोड खर्च भइसकेको छ भने भवन सम्पन्नताको लागि थप रु.चार करोड खर्च लाग्नेछ । महायज्ञबाट संकलन भएको रकमले भवनलाई पूर्णता दिदै अक्षयकोष श्रीवृद्धि गर्ने लक्ष्य लिइएको छ ।

कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समिति बागलुङका प्रमुख अमरबहादुर थापा, जिल्ला प्रशासन कार्यालय बागलुङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कुमानसिंह गुरुङ, कथा वाचन भागवत् भास्कर कमलनयन गौतम, बागलुङ उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष राजन कुमार शाक्य, मानवसेवा आश्रमका अध्यक्ष रामजी अधिकारी, बडिगाड गाउँपालिकाका अध्यक्ष गण्डकी थापा अधिकारीले शुभकामना मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए ।

कार्यक्रम मानवसेवा आश्रम श्रीमद् भागवत् सप्ताह ज्ञानविज्ञान महायज्ञका अध्यक्ष सहदेव राजभण्डारीको अध्यक्षता, बागलुङ नगरपालिकाका उपमेयर राजु खड्काको स्वागत र महायज्ञका सचिव युक्तप्रसाद सुवेदीको सञ्चालनमा सम्पन्न भएको थियो ।

कात्तिक २८ गते सम्म सञ्चालन हुने महायज्ञको प्रमुख कथा वाचकको रुपमा भागवत् भाष्कर कमलनयन गौतम रहनुभएको छ । आर्दश अन्लाइन